Η ουσία της συζήτησης για τα μεταλλαγμένα είναι ότι δεν υπάρχει περίπτωση, με την ισχύουσα νομοθεσία, να μην τα φάμε κι εμείς. Βρίσκονται κρυμμένα στα κύρια συστατικά τροφίμων ζωικής και φυτικής προέλευσης, καθώς και στις ζωοτροφές με τις οποίες τρέφονται τα ζώα με τα οποία τρεφόμαστε εμείς. Κι αν η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιβάλει την αναγραφή των μεταλλαγμένων συστατικών των διαφόρων προϊόντων, για τις ζωοτροφές δεν γίνεται καμία αναφορά.

Από τον Πάνο Γεωργούντζο

Οι μεταλλαγμένοι οργανισμοί είναι είδη τα οποία δεν υπήρχαν στη φύση και τα δημιούργησε ο άνθρωπος. Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος «έβαλε χέρι» στη δουλειά της φύσης, ταρακουνώντας τη φυσική ισορροπία και επηρεάζοντας την εξελικτική πορεία των ειδών. Παραδείγματα τέτοιας παρέμβασης υπάρχουν πλέον άπειρα. Ολόκληρες πολυεθνικές εταιρείες με παρουσία σε όλη την υφήλιο βασίζουν την ύπαρξή τους στην πώληση μεταλλαγμένων σπόρων ή και φυτοφαρμάκων. Κάποιοι πουλάνε σπόρους καλαμποκιού με γονίδια ποντικών. Κάποιοι άλλοι ντομάτες με γονίδια χρυσόψαρου. Και ξέρετε ποια είναι η πλάκα; Ότι μάλλον οι περισσότεροι από εμάς τα έχουμε φάει!

Εδώ και κάποια χρόνια υπάρχει μεγάλη κόντρα ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αμερική για το εμπόριο των μεταλλαγμένων. Η Ε.Ε. με ειδική νομοθεσία έχει επιβάλει την αναγραφή των μεταλλαγμένων συστατικών με εμφανή τρόπο στις συσκευασίες των προϊόντων που τα περιέχουν. Η Αμερική, από την άλλη, πιέζει προς την αντίθετη κατεύθυνση, ώστε να μην γίνεται η αναγραφή με τη δικαιολογία ότι έτσι γίνονται άσχημοι συνειρμοί στο μυαλό των καταναλωτών. Είναι όμως οι συνειρμοί αυτοί αδικαιολόγητοι;

Μερικά αποδεδειγμένα ή πιθανά αποτελέσματα της μετάλλαξης ζωικών ή φυτικών οργανισμών είναι τα εξής:

Στον άνθρωπο:

• Θάνατοι. Το 1989 δεκάδες Αμερικανοί πέθαναν και χιλιάδες επηρεάστηκαν από τη γενετική μετάλλαξη ενός συμπληρώματος διατροφής, του L-tryptophan. Η εταιρεία Showa Denko πλήρωσε $2 δισ. αποζημίωση.

• Ισχυρά αλλεργικά σοκ. Το 1996 η εταιρεία Pioneer Hi-Bred έβαλε γενετικό υλικό φιστικιών σε σόγια, με αποτέλεσμα οι δοκιμαστές να πάθουν ισχυρότατα αλλεργικά σοκ, που τους οδήγησαν πολύ κοντά στο θάνατο. Ευτυχώς, πρόλαβαν να αποσύρουν το προϊόν πριν βγει στην αγορά.

• Πρόκληση καρκινογενέσεων. Η εταιρεία Monsanto παρασκεύασε μια ορμόνη που δίνεται σε παραγωγικές αγελάδες, με το όνομα rBGH, η οποία ευθύνεται για την αύξηση κατά 400%-500% των πιθανοτήτων εμφάνισης καρκίνου του μαστού και του προστάτη. Στον Καναδά, την Ευρώπη και την Αυστραλία η χρήση της απαγορεύθηκε, αλλά στις ΗΠΑ όχι απλώς επιτρέπεται, αλλά και ενθαρρύνεται από το κράτος.

• Αύξηση ιώσεων. Η ανάμιξη διαφόρων γενετικών υλικών, αποδεδειγμένα δημιουργεί υπερ-ιούς, ανθεκτικούς στα αντιβιοτικά, οι οποίοι προσβάλλουν τον ανθρώπινο οργανισμό και είναι δύσκολο να καταπολεμηθούν.

Στο περιβάλλον:

• Τοξικά εδάφη. Οι μεταλλαγμένοι σπόροι υποτίθεται ότι είναι πιο ανθεκτικοί στους βλαβερούς μικροοργανισμούς και τα έντομα, αλλά παράλληλα και πιο ανθεκτικοί απέναντι στα χημικά. Οπότε η χρήση χημικών λιπασμάτων όχι μόνο δεν μειώνεται, αλλά αυξάνεται κατακόρυφα και κατά συνέπεια μολύνονται τα εδάφη των καλλιεργειών.

• Εξαφάνιση ειδών σπόρων. Η Monsanto και άλλες εταιρείες απαγορεύουν με συμβόλαια στους αγρότες να φυλάνε σπόρους για την επόμενη χρονιά, με αποτέλεσμα να ελέγχουν την ποικιλότητα των καλλιεργούμενων ειδών.

• Υπερ-σπόροι. Οι γενετικές ουσίες των μεταλλαγμένων καλλιεργειών μπορούν να μεταφερθούν μέσω υπεδάφους σε άλλα άγρια φυτά, με αποτέλεσμα τη δημιουργία υπερ-σπόρων, ανθεκτικών απέναντι στις πεταλούδες, τις κάμπιες και άλλα είδη, διαταράσσοντας έτσι την ισορροπία της φύσης.

• Καταστροφή βιοκαλλιεργειών. Τα εδάφη μολύνονται με τέτοιο τρόπο από τα γενετικά τροποποιημένα λιπάσματα, που, σύμφωνα με ορισμένες έρευνες, ύστερα από 50-100 χρόνια θα είναι αδύνατον να καλλιεργηθούν φυτά με βιολογικές μεθόδους.

• Εξαφάνιση ευεργετικών εντόμων. Τα ισχυρά φυτοφάρμακα και τα ίδια τα γενετικά τροποποιημένα φυτά εξολοθρεύουν μαζί με τα βλαβερά και τα ευεργετικά έντομα, πράγμα που κάνει άλλα φυτά πιο ευάλωτα.

• Δηλητηριάσεις θηλαστικών. Κάποια μεταλλαγμένα φυτά ευθύνονται για τις δηλητηριάσεις ορισμένων θηλαστικών, όπως ποντίκια και νυφίτσες.

Θέλετε κι άλλα; Και να φανταστεί κανείς ότι αυτά είναι τα αποτελέσματα που έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα. Όμως τα μεταλλαγμένα είναι μια σχετικά πρόσφατη υπόθεση, πράγμα που σημαίνει ότι έχουμε μέλλον μέχρι να αντιληφθούμε τις πραγματικές διαστάσεις του θέματος.

Προς το παρόν, η μόνη άμυνά μας είναι να ενημερωνόμαστε σωστά και να αποφεύγουμε τα ύποπτα προϊόντα. Από την άλλη, μπορούμε να προτιμούμε τα βιολογικά προϊόντα και να έχουμε το κεφάλι μας όσο πιο ήσυχο γίνεται.